Nie każda niezapłacona faktura to oszustwo. Część z nich — tak.

Część spraw, które wyglądają na „zwykły dług”, zaczęła się od wprowadzenia w błąd. Pomagamy ocenić, czy w Twojej sprawie zachodzi uzasadnione podejrzenie przestępstwa, i jeżeli tak — przejść przez postępowanie karne jako pokrzywdzony.

Zacznij od analizy sprawy → Jak budujemy zawiadomienie

Sprawy pokrzywdzonych przestępstwem · pełnomocnicy: adwokaci i radcowie prawni

286 § 1 k.k.
Oszustwo
doprowadzenie do niekorzystnego rozporządzenia mieniem przez wprowadzenie w błąd
8 lat
Górna granica kary
kara pozbawienia wolności przewidziana w art. 286 § 1 k.k.
46 k.k.
Naprawienie szkody
sąd może orzec obowiązek naprawienia szkody wobec skazanego
Zamiar
w chwili umowy
Co rozstrzyga
nie sam fakt, że dłużnik nie zapłacił

Kiedy niewykonanie umowy może być oszustwem

Oszustwo z art. 286 § 1 Kodeksu karnego polega na doprowadzeniu innej osoby do niekorzystnego rozporządzenia mieniem za pomocą wprowadzenia w błąd albo wyzyskania błędu lub niezdolności do należytego pojmowania przedsiębranego działania — w celu osiągnięcia korzyści majątkowej. Kluczowy jest zamiar sprawcy istniejący już w chwili zawierania umowy.

W praktyce znaczenie mogą mieć takie okoliczności jak: zatajenie braku możliwości zapłaty już przy składaniu zamówienia, posługiwanie się nieprawdziwymi danymi, powtarzalny schemat działania wobec wielu kontrahentów czy wyzbywanie się majątku bezpośrednio po zaciągnięciu zobowiązania. Ocena zawsze wymaga analizy konkretnej sprawy — dlatego zaczynamy od niej, a nie od podpisania umowy.

Co robimy w takich sprawach:

  • analizujemy dokumenty i przebieg współpracy z dłużnikiem pod kątem znamion przestępstwa,
  • wskazujemy, jakich dowodów brakuje i jak można je uzupełnić,
  • przygotowujemy zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa wraz z materiałem dowodowym,
  • reprezentujemy pokrzywdzonego w toku postępowania — jako pełnomocnicy występują adwokaci i radcowie prawni z naszego zespołu,
  • informujemy o uprawnieniach pokrzywdzonego, w tym o wniosku o naprawienie szkody (art. 46 k.k.).

Samo niezapłacenie jest sprawą cywilną. Przestępstwem może być to, w jaki sposób doszło do powstania zobowiązania.

Jak przebiega współpraca

  1. 01 etap

    Rozmowa i zebranie informacji

    Poznajemy przebieg sprawy: jak doszło do transakcji, jakie są dokumenty, jak zachowywał się kontrahent przed i po powstaniu zadłużenia.

  2. 02 etap

    Analiza sprawy

    Oceniamy, czy okoliczności mogą wskazywać na przestępstwo i czy materiał wystarcza do zawiadomienia. Przedstawiamy wnioski wraz z uzasadnieniem — także wtedy, gdy rekomendujemy drogę cywilną zamiast karnej.

  3. 03 etap

    Przygotowanie zawiadomienia

    Jeżeli analiza to uzasadnia — przygotowujemy zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa z uporządkowanym materiałem dowodowym.

  4. 04 etap

    Wsparcie w postępowaniu

    Prowadzimy sprawę pokrzywdzonego — od kontaktu z organami ścigania po realizację jego uprawnień, z reprezentacją przez adwokata lub radcę prawnego.

Czego nie obiecujemy

O wszczęciu postępowania, postawieniu zarzutów i wyniku sprawy decydują organy ścigania i sąd — nie my. Nie gwarantujemy rezultatu ani terminu zakończenia sprawy i nie podejmujemy się spraw, w których po analizie nie widzimy uzasadnionego podejrzenia przestępstwa. Droga karna nie zastępuje windykacji ani postępowania cywilnego — bywa natomiast właściwa tam, gdzie doszło do przestępstwa.

Dla kogo jest ta pomoc

Sprawy, które do nas trafiają, mają zwykle wspólny mianownik: droga cywilna została już przejściowo wyczerpana albo od początku nie pasowała do tego, co się wydarzyło.

  • 01 Przedsiębiorcy, którzy dostarczyli towar lub wykonali usługę, a kontrahent od początku nie zamierzał zapłacić.
  • 02 Wierzyciele po wyroku i bezskutecznej egzekucji, u których dłużnik zdążył wyzbyć się majątku.
  • 03 Osoby, które wpłaciły zaliczkę na poczet prac, jakie nigdy się nie rozpoczęły.
  • 04 Poszkodowani, wobec których ten sam dłużnik działał według powtarzalnego schematu.
  • 05 Firmy, którym windykacja odmówiła przyjęcia sprawy, bo ma charakter posądowy.
Najczęstsze pytania

Pytania, które słyszymy najczęściej

Odpowiadamy bez obietnic co do wyniku i terminu — takich nikt uczciwie nie złoży.

Nie. Samo niewykonanie umowy jest sprawą cywilną. O oszustwie można mówić dopiero wtedy, gdy sprawca już w chwili zawierania umowy działał z zamiarem doprowadzenia do niekorzystnego rozporządzenia mieniem — np. wiedział, że nie zapłaci, i wprowadził kontrahenta w błąd. Dlatego każdą sprawę najpierw analizujemy.

Pokrzywdzony ma w postępowaniu karnym własne uprawnienia: może składać wnioski dowodowe, korzystać z pełnomocnika, działać jako oskarżyciel posiłkowy, a sąd może orzec wobec sprawcy obowiązek naprawienia szkody (art. 46 k.k.). Postępowanie prowadzi prokuratura, a nie pokrzywdzony — co odróżnia tę drogę od procesu cywilnego.

Nie — to niezależne ścieżki i często rozsądne jest prowadzenie ich równolegle. Zawiadomienie o przestępstwie jest zasadne tylko wtedy, gdy istnieje uzasadnione podejrzenie jego popełnienia. Jeżeli po analizie uznamy, że sprawa ma charakter wyłącznie cywilny, powiemy to wprost.

Czas trwania postępowania zależy od organów ścigania i sądu, stopnia skomplikowania sprawy oraz materiału dowodowego. Nie deklarujemy terminów — możemy natomiast zadbać o to, żeby zawiadomienie było kompletne i dobrze udokumentowane od początku, co ogranicza wezwania do uzupełnień.

Treści na tej stronie mają charakter informacyjny i nie stanowią porady prawnej. Każda sprawa wymaga indywidualnej analizy — jej wynik, podobnie jak decyzje organów ścigania i sądu, nie jest nigdy z góry przesądzony.

Chcesz wiedzieć, czy Twoja sprawa ma podstawy do drogi karnej?

Napisz do nas biuro@krajowyinstytutprawakarnego.pl Zobacz, jak wygląda analiza →