Krajowy Instytut Prawa Karnego

Gdy dłużnik okazał się oszustem, sprawa przestaje być tylko cywilna.

Wyrok jest, komornik był, pieniędzy nie ma. Zajmujemy się sprawami, w których droga cywilna została wyczerpana, a zachowanie dłużnika może nosić znamiona przestępstwa. Analizujemy sprawę, przygotowujemy zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa i reprezentujemy pokrzywdzonego — adwokaci i radcowie prawni z naszego zespołu.

  • Czy zachowanie dłużnika może wypełniać znamiona czynu zabronionego
  • Kiedy powstał zamiar — przy zawieraniu umowy czy dopiero później
  • Co stało się z majątkiem po powstaniu zobowiązania
  • Które dokumenty mają wartość dowodową, a które jej nie mają
20 lat
doświadczenia zespołu
286 § 1 k.k.
oszustwo
300 § 2 k.k.
udaremnienie egzekucji
46 k.k.
naprawienie szkody
Godło Krajowego Instytutu Prawa Karnego — waga na tle pieczęci ART. 286 · ART. 300 · ART. 46 KODEKS KARNY
Zespół Instytutu adwokaci i radcowie prawni
Zasada, od której zaczynamy

„Nie każda sprawa nadaje się na drogę karną. Mówimy o tym przed przyjęciem sprawy, nie po.”

W czym pomagamy pokrzywdzonym

Każda sprawa zaczyna się od tego samego pytania: czy zachowanie dłużnika może wypełniać znamiona przestępstwa. Dopiero odpowiedź wyznacza dalszą drogę.

01
art. 286 § 1 k.k.

Pomoc pokrzywdzonym w oszustwie

  • Ocena, czy doszło do wprowadzenia w błąd
  • Ustalenie zamiaru sprawcy w chwili zawierania umowy
  • Zabezpieczenie korespondencji i dokumentów
  • Kwalifikacja prawna czynu
Zobacz, jak to prowadzimy →
02
Przed decyzją

Analiza sprawy i sytuacji dłużnika

  • Weryfikacja dokumentów i chronologii zdarzeń
  • Sprawdzenie powiązań kapitałowych i osobowych dłużnika
  • Ocena, czy sprawa ma charakter karny, czy wyłącznie cywilny
  • Wskazanie wprost, gdy droga karna nie jest zasadna
Co sprawdzamy w analizie →
03
art. 304 k.p.k.

Zawiadomienie o przestępstwie

  • Uporządkowany opis stanu faktycznego
  • Kwalifikacja prawna czynu i wskazanie przepisów
  • Wnioski dowodowe oraz lista świadków
  • Zażalenie na odmowę wszczęcia (art. 306 k.p.k.)
Jak budujemy zawiadomienie →
04
Pełnomocnik

Wsparcie w postępowaniu karnym

  • Reprezentacja przez adwokata albo radcę prawnego
  • Status oskarżyciela posiłkowego przed sądem
  • Wniosek o naprawienie szkody (art. 46 k.k.)
  • Udział w czynnościach postępowania przygotowawczego
Zakres reprezentacji →
Przebieg

Osiem etapów prowadzenia sprawy

Od pierwszego dokumentu po wniosek o naprawienie szkody. Pierwszy etap może zakończyć sprawę — jeżeli analiza pokaże, że droga karna nie jest zasadna.

1

Analiza sprawy

Zrozumienie, co się wydarzyło

Odtwarzamy przebieg zdarzeń na podstawie dokumentów, którymi dysponujesz.

2

Ocena prawna

Dobór właściwej kwalifikacji

Ustalamy, czy okoliczności mogą wypełniać znamiona przestępstwa — i którego.

3

Przygotowanie zawiadomienia

Dokumentacja i argumentacja

Sporządzamy pismo, z którym organ ścigania może realnie pracować.

4

Podpisanie dokumentów

Pełnomocnictwo i formalności

Przekazujemy komplet do podpisu i przejmujemy stronę formalną.

5

Złożenie do właściwego organu

Prokuratura albo Policja

Ustalamy jednostkę właściwą miejscowo i składamy zawiadomienie.

6

Monitoring postępowania

Stały kontakt i informacja

Pilnujemy terminów i stanu sprawy, a Ty wiesz, na jakim jest etapie.

7

Wsparcie na każdym etapie

Reprezentacja i wyjaśnienia

Adwokat lub radca prawny z zespołu prowadzi sprawę jako pełnomocnik pokrzywdzonego.

8

Naprawienie szkody

Etap, w którym liczą się pieniądze

Korzystamy z narzędzi, które postępowanie karne daje pokrzywdzonemu w sprawach majątkowych.

Typologia

Sprawy, które do nas trafiają — i co w nich sprawdzamy

Poniższe scenariusze to schematy, które powtarzają się najczęściej. Nie są opisem konkretnych postępowań ani zapowiedzią ich wyniku — pokazują, na co patrzymy, oceniając sprawę.

Scenariusz 01 · Towar bez pokrycia

Zamówienie z odroczonym terminem, po którym kontakt się urywa

Przebieg
Kontrahent zamawia towar z odroczoną płatnością, odbiera dostawę, a następnie przestaje odpowiadać.
Sygnały
Świeżo założona spółka, brak wcześniejszej historii współpracy, zamówienie nieproporcjonalne do skali działalności.
Co sprawdzamy
Czy w chwili zawierania umowy istniał zamiar wywiązania się z niej — to rozstrzyga o kwalifikacji z art. 286 § 1 k.k.
Materiał
  • Umowa i zamówienie
  • Korespondencja poprzedzająca transakcję
  • Dokumenty przewozowe
  • Dane rejestrowe i powiązania osobowe
§ Sprawa karna wchodzi w grę, gdy da się wykazać wprowadzenie w błąd — nie samo niezapłacenie.
Scenariusz 02 · Majątek przed egzekucją

Dłużnik wyzbywa się majątku, wiedząc o grożącej egzekucji

Przebieg
Po uzyskaniu tytułu wykonawczego okazuje się, że u dłużnika nie ma już z czego prowadzić egzekucji.
Sygnały
Darowizny na rzecz najbliższych, sprzedaż składników majątku poniżej wartości, przeniesienie działalności na nowy podmiot.
Co sprawdzamy
Chronologię czynności względem momentu, w którym dłużnik dowiedział się o grożącej egzekucji — art. 300 § 2 k.k.
Materiał
  • Tytuł wykonawczy i akta egzekucyjne
  • Księgi wieczyste i rejestry
  • Siatka powiązań podmiotów
§ Wyprowadzanie majątku w obliczu egzekucji jest odrębnym czynem — niezależnym od samego długu.
Scenariusz 03 · Zaliczka bez realizacji

Wpłacona zaliczka, prace, które nigdy się nie zaczęły

Przebieg
Wykonawca pobiera zaliczkę na materiały lub rozpoczęcie prac, po czym nie przystępuje do realizacji i nie zwraca środków.
Sygnały
Zaliczki pobrane równolegle od kilku klientów, brak zakupu materiałów, zmieniające się wyjaśnienia.
Co sprawdzamy
Na co faktycznie zostały przeznaczone środki i czy istniały realne możliwości wykonania zlecenia.
Materiał
  • Umowa i harmonogram
  • Potwierdzenia przelewów
  • Korespondencja z okresu po wpłacie
§ O kwalifikacji decyduje zamiar w chwili przyjęcia zaliczki, a nie późniejsze kłopoty wykonawcy.
Blog

Jak to działa w praktyce

Wszystkie wpisy →
Biuro we Wrocławiu

Za każdą sprawą stoją akta, biurko i konkretna osoba

Instytut nie jest adresem e-mail ani formularzem. Sprawy, które do nas trafiają, mają swoje akta i osoby, które je czytają — pracujemy nad nimi w biurze we Wrocławiu, razem z adwokatami i radcami prawnymi z naszego zespołu.

Wychodzimy z jednego założenia: prawo karne chroni pokrzywdzonych na papierze, ale w praktyce rzadko kto z tej ochrony korzysta. Ludzie nie wiedzą, jak złożyć zawiadomienie, albo słyszą, że „to sprawa cywilna" i odpuszczają. Naszą pracą jest zamknięcie tej luki: rzetelnie ocenić sprawę i — jeżeli są podstawy — przygotować dokumentację, z którą organy ścigania mogą realnie pracować.

Dlatego nie bierzemy każdej sprawy i nie obiecujemy wyników. Bierzemy te, w których widzimy uzasadnione podejrzenie przestępstwa — i prowadzimy je do końca.

Czas

Zwłoka działa na korzyść dłużnika

Dowody się zacierają, majątek zmienia właściciela, a terminy procesowe biegną niezależnie od tego, czy sprawa jest już prowadzona.

8 lat

Inna skala odpowiedzialności

Oszustwo z art. 286 § 1 k.k. jest zagrożone karą pozbawienia wolności do lat 8. Dla dłużnika, który przeszedł już kilka spraw cywilnych, jest to jakościowo inna sytuacja niż kolejny tytuł wykonawczy.

§ 300

Majątek nie czeka

Im dłużej trwa zwłoka, tym mniej zostaje do odzyskania. Wyzbywanie się majątku w obliczu grożącej egzekucji samo w sobie może wypełniać znamiona czynu z art. 300 § 2 k.k. — ale trzeba je udokumentować.

7 dni

Terminy procesowe są krótkie

Zażalenie na postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania wnosi się w terminie 7 dni od doręczenia. Po upływie terminu droga do ponownego otwarcia sprawy jest znacznie trudniejsza.

Najczęstsze pytania

Pytania, które słyszymy najczęściej

Odpowiadamy bez obietnic co do wyniku i terminu — takich nikt uczciwie nie złoży.

Jesteśmy kancelarią prawną wyspecjalizowaną w sprawach pokrzywdzonych przestępstwem — przede wszystkim oszustwem (art. 286 § 1 k.k.). Analizujemy sprawy, przygotowujemy zawiadomienia o możliwości popełnienia przestępstwa i reprezentujemy pokrzywdzonych w postępowaniu karnym.

W naszym zespole są adwokaci i radcowie prawni — to oni występują jako pełnomocnicy pokrzywdzonego, bo w postępowaniu karnym zastępstwo procesowe jest zastrzeżone dla tych zawodów. Analizę sprawy, dokumentację i prowadzenie akt zapewnia zaplecze Instytutu, dzięki czemu prawnik pracuje na uporządkowanym materiale.

To prawda — samo niezapłacenie nie jest przestępstwem. Przestępstwem może być natomiast sposób, w jaki doszło do powstania zobowiązania albo do udaremnienia jego zaspokojenia. Kodeks karny opisuje m.in. oszustwo (art. 286 § 1 k.k.) oraz udaremnienie lub uszczuplenie zaspokojenia wierzyciela (art. 300 § 2 k.k.). O tym, czy w konkretnej sprawie zachodzą znamiona czynu zabronionego, rozstrzyga analiza dokumentów.

Obie drogi są niezależne i realizują różne cele. Postępowanie cywilne prowadzi do tytułu wykonawczego, karne — do ustalenia odpowiedzialności sprawcy. Postępowanie karne daje też podstawę do wniosku o naprawienie szkody (art. 46 k.k.). Nie zastępuje ono drogi cywilnej i nie zawsze jest właściwe — dlatego zaczynamy od analizy, a nie od pisma.

Sposób sporządzenia zawiadomienia wpływa na to, jak sprawa zostanie rozpoznana. Zawiadomienie, które zawiera uporządkowany stan faktyczny, kwalifikację prawną i konkretne wnioski dowodowe, jest innym dokumentem niż relacja spisana przy okazji zgłoszenia. Nie jest to gwarancja wszczęcia postępowania — o tym decyduje prokurator — ale rzetelnie przygotowany materiał ogranicza pole do jego pominięcia.

Na takie postanowienie przysługuje zażalenie (art. 306 k.p.k.), które wnosi się w terminie 7 dni od doręczenia. Zażalenie musi odnosić się do argumentacji zawartej w uzasadnieniu, dlatego przygotowujemy je na podstawie akt, a nie samego postanowienia.

Sąd, skazując sprawcę, może orzec obowiązek naprawienia szkody (art. 46 k.k.). Nie jest to jednak automatyczne i nie zależy od nas — o wyroku i jego treści decyduje sąd. Nie składamy obietnic co do wyniku ani terminu zakończenia sprawy; żaden uczciwy podmiot nie jest w stanie ich złożyć.

Udział pokrzywdzonego zwykle sprowadza się do złożenia zeznań. Pozostałe czynności — pisma, wnioski dowodowe, udział w rozprawach — wykonuje pełnomocnik. Jeżeli organ wezwie Cię do osobistego stawiennictwa, pełnomocnik może Ci towarzyszyć.

Na czas trwania postępowania sąd może zastosować środek zapobiegawczy w postaci zawieszenia w czynnościach służbowych lub w wykonywaniu zawodu albo nakazu powstrzymania się od określonej działalności (art. 276 k.p.k.). W razie skazania za przestępstwo popełnione w związku z prowadzeniem działalności gospodarczej sąd może orzec zakaz jej prowadzenia (art. 41 § 2 k.k.). To decyzje organów procesowych, nie nasze — ale pokazują, że odpowiedzialność karna dotyka osób zarządzających, a nie wyłącznie spółki.

W sprawie o prawa majątkowe o wartości powyżej 20 000 zł opłata od pozwu wynosi 5% wartości przedmiotu sporu. Złożenie zawiadomienia o możliwości popełnienia przestępstwa nie wiąże się z opłatą liczoną od wysokości roszczenia. Zasady naszego wynagrodzenia ustalamy indywidualnie dla konkretnej sprawy i przedstawiamy na piśmie, zanim rozpoczniemy współpracę — bez opłat naliczanych zanim poznamy sprawę. Po wycenę napisz na biuro@krajowyinstytutprawakarnego.pl.

Nie — i mówimy to wprost. Sprawy o charakterze wyłącznie cywilnym powinny trafić na drogę cywilną lub do windykacji. Rozstrzyga o tym analiza, od której zaczynamy każdą współpracę. Porównanie obu dróg znajdziesz na blogu →

Napisz na biuro@krajowyinstytutprawakarnego.pl — opisz krótko przebieg sprawy i wskaż, jakimi dokumentami dysponujesz. Odpisujemy w dni robocze. Na tym etapie nie prowadzimy kontaktu telefonicznego: chcemy najpierw zobaczyć dokumenty, bo bez nich każda ocena sprawy byłaby zgadywaniem.

Kontakt

Masz sprawę, którą chcesz nam pokazać?

Napisz i opisz krótko, co się wydarzyło oraz jakimi dokumentami dysponujesz — umową, fakturami, korespondencją, wyrokiem, postanowieniem komornika. Odpowiadamy w dni robocze. Pierwsza rzecz, jaką robimy, to analiza; jeżeli sprawa nie ma podstaw do drogi karnej, powiemy to wprost.

biuro@krajowyinstytutprawakarnego.plKontakt wyłącznie mailowy